Þáttur um bókmenntir, bæði hér heima og úti í heimi. Hlustendum er fylgt í gegnum lestur athyglisverðra bókmenntaverka og rætt við höfunda, útgefendur og fræðimenn um stefnur, strauma, tákn og tilvísanir. Umsjón: Jóhannes Ólafsson.
Í þættinum hringjum við til Noregs. Bókmenntaverðlaun norðurlandaráðs fóru til Noregs eins og öll hin verðlaunin. Sigbjörn Skåden hlaut bókmenntaverðlaunin fyrir skáldsöguna Planterhaug. Katla Tryggvadóttir bókmenntafræðingur er stödd í Noregi og ræðir við um Planterhaug og Skåden. Við leggjum svo upp í ferðalag yfir heiðina og hittum tvo rithöfunda á Selfossi. Hörpu Rún Kristjánsdóttur sem var að gefa út sína aðra skáldsögu, Skepnufólk - um lífið í íslensku sveitinni í nútímanum - og Steinunni Sigurðardóttur sem var að gefa út skáldsöguna Veislu þrjú, beint framhald af skáldsögunni Ból. Viðmælendur: Katla Tryggvadóttir, Harpa Rún Kristjánsdóttir og Steinunn Sigurðardóttir.
Í þættinum hringjum við til Noregs. Bókmenntaverðlaun norðurlandaráðs fóru til Noregs eins og öll hin verðlaunin. Sigbjörn Skåden hlaut bókmenntaverðlaunin fyrir skáldsöguna Planterhaug. Katla Tryggvadóttir bókmenntafræðingur er stödd í Noregi og ræðir við um Planterhaug og Skåden. Við leggjum svo upp í ferðalag yfir heiðina og hittum tvo rithöfunda á Selfossi. Hörpu Rún Kristjánsdóttur sem var að gefa út sína aðra skáldsögu, Skepnufólk - um lífið í íslensku sveitinni í nútímanum - og Steinunni Sigurðardóttur sem var að gefa út skáldsöguna Veislu þrjú, beint framhald af skáldsögunni Ból. Viðmælendur: Katla Tryggvadóttir, Harpa Rún Kristjánsdóttir og Steinunn Sigurðardóttir.
Ljóðabókin Deig eftir Ragnheiði Hörpu Leifsdóttur hlaut nýverið Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar. Í Deig eru ljóð sem finna undur og ævintýri í litlu fyrirbærum í kringum okkur en líka minningar og merkingu hluta sem menn sanka að sér og hlaðast upp. Undir niðri eru líka skírskotanir í stórar hugmyndir um samfélagið og tengls manna við eitthvað stærra, við óræða drauma og hverfulleikann. Og ljóðabókin Heiðríkja var að koma út hjá Ós Pressunni, fyrsta ljóðabók Miriam Petru Ómarsdóttur Awad sem áður hefur birt ljóð á netinu og smásögu í tímaritinu Stelk. Miriam yrkir um ástina þrána, hvort sem það er þrá eftir manneskju eða stað eða stund. Og í lok þáttar setjumst við niður með Auði Övu Ólafsdóttur sem var að gefa út nýja skáldsögu hjá Benedikt og nefnist hún Tengdasonur Íslands. Það er samtímasaga um Valgerði og nöfnu hennar og barnabarn sem er ung kona í doktorsnámi í mannerfðafræði. Þeirra samband er sérstakt því þær standa nær einar eftir, þær hafa báðar misst marga nákomna og því er margt í húfi. Saman velta þær fyrir sér stóru spurningunum um dauðann, tilgang og trú og hvort siðferði sé arfgengt? Hvað er í blóðinu okkar? Tengdasonur Íslands er líka sneiðmynd af gamla Íslandi, Íslandi stríðsáranna og ástarblossa ömmu Valgerðar með útlenskum manni. Nýja bók Auðar fjallar um það hvaðan við komum og hver má vera - það þarf mögulega að minna okkur stöðugt á að við erum komin af öllum þeim sem á undan hafa farið. Viðmælendur: Ragnheiður Harpa Leifsdóttir, Miriam Petra Ómarsdóttir Awad og Auður Ava Ólafsdóttir.
Ljóðabókin Deig eftir Ragnheiði Hörpu Leifsdóttur hlaut nýverið Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar. Í Deig eru ljóð sem finna undur og ævintýri í litlu fyrirbærum í kringum okkur en líka minningar og merkingu hluta sem menn sanka að sér og hlaðast upp. Undir niðri eru líka skírskotanir í stórar hugmyndir um samfélagið og tengls manna við eitthvað stærra, við óræða drauma og hverfulleikann. Og ljóðabókin Heiðríkja var að koma út hjá Ós Pressunni, fyrsta ljóðabók Miriam Petru Ómarsdóttur Awad sem áður hefur birt ljóð á netinu og smásögu í tímaritinu Stelk. Miriam yrkir um ástina þrána, hvort sem það er þrá eftir manneskju eða stað eða stund. Og í lok þáttar setjumst við niður með Auði Övu Ólafsdóttur sem var að gefa út nýja skáldsögu hjá Benedikt og nefnist hún Tengdasonur Íslands. Það er samtímasaga um Valgerði og nöfnu hennar og barnabarn sem er ung kona í doktorsnámi í mannerfðafræði. Þeirra samband er sérstakt því þær standa nær einar eftir, þær hafa báðar misst marga nákomna og því er margt í húfi. Saman velta þær fyrir sér stóru spurningunum um dauðann, tilgang og trú og hvort siðferði sé arfgengt? Hvað er í blóðinu okkar? Tengdasonur Íslands er líka sneiðmynd af gamla Íslandi, Íslandi stríðsáranna og ástarblossa ömmu Valgerðar með útlenskum manni. Nýja bók Auðar fjallar um það hvaðan við komum og hver má vera - það þarf mögulega að minna okkur stöðugt á að við erum komin af öllum þeim sem á undan hafa farið. Viðmælendur: Ragnheiður Harpa Leifsdóttir, Miriam Petra Ómarsdóttir Awad og Auður Ava Ólafsdóttir.
Bandarísk-víetnamska ljóðskáldið og rithöfundinn Ocean Vuong var sérstakur gestur á viðburði Reykjavík Poetics í Mengi fyrr í mánuðinum. Þar lásu nokkur skáld, meðal annars nýjasti Nóbelshafinn Anne Carson. Síðasta áratuginn hefur Ocean Vuong skipað sér í fremstu röð í bandarískum samtímabókmenntum, bæði sem ljóðskáld og skáldsagnahöfundur. Hann hefur myndað sterk tengsl við Ísland og dvalið hér við skrif sín og átt í góðu listrænu vinasambandi við Björk. Ocean Vuong verður gestur þáttarins. Sölvi Björn Sigurðsson segir frá ljóðaúrvalinu Haustsöngvar með þýðingum sínum á skáldskap franska skáldsins og symbólistans Pauls Verlaine. Verlaine var eitt af höfuðskáldum sinnar tíðar í Frakklandi. Örfá kvæði eftir Verlaine hafa verið þýdd áður en Sölvi fyllir vel upp í myndina af þessu merkilega skáldi í nýja safninu sem var að koma út hjá Dimmu og hann segir betur frá. Síðustu dagar Klingsors, nóvella Nóbelsskáldsins Hermanns Hesse frá 1919, var að koma út í íslenskri þýðingu Jóns Bjarna Atlasonar. Sagan er að mörgu leyti viðbragð við breyttri heimsmynd eftir fyrri heimsstyrjöld, expressjónískt verk um tilgang lífsins og listarinnar og er skýrt dæmi um prósasnilld og sköpunargleði Hesse. Viðmælendur: Ocean Vuong, Sölvi Björn Sigurðsson og Jón Bjarni Atlason.
Bandarísk-víetnamska ljóðskáldið og rithöfundinn Ocean Vuong var sérstakur gestur á viðburði Reykjavík Poetics í Mengi fyrr í mánuðinum. Þar lásu nokkur skáld, meðal annars nýjasti Nóbelshafinn Anne Carson. Síðasta áratuginn hefur Ocean Vuong skipað sér í fremstu röð í bandarískum samtímabókmenntum, bæði sem ljóðskáld og skáldsagnahöfundur. Hann hefur myndað sterk tengsl við Ísland og dvalið hér við skrif sín og átt í góðu listrænu vinasambandi við Björk. Ocean Vuong verður gestur þáttarins. Sölvi Björn Sigurðsson segir frá ljóðaúrvalinu Haustsöngvar með þýðingum sínum á skáldskap franska skáldsins og symbólistans Pauls Verlaine. Verlaine var eitt af höfuðskáldum sinnar tíðar í Frakklandi. Örfá kvæði eftir Verlaine hafa verið þýdd áður en Sölvi fyllir vel upp í myndina af þessu merkilega skáldi í nýja safninu sem var að koma út hjá Dimmu og hann segir betur frá. Síðustu dagar Klingsors, nóvella Nóbelsskáldsins Hermanns Hesse frá 1919, var að koma út í íslenskri þýðingu Jóns Bjarna Atlasonar. Sagan er að mörgu leyti viðbragð við breyttri heimsmynd eftir fyrri heimsstyrjöld, expressjónískt verk um tilgang lífsins og listarinnar og er skýrt dæmi um prósasnilld og sköpunargleði Hesse. Viðmælendur: Ocean Vuong, Sölvi Björn Sigurðsson og Jón Bjarni Atlason.
Hverfa heitir nýjasta ljóðabók Melkorku Ólafsdóttur sem hefur jöfnum höndum gefið út verk í eigin nafni og með skáldahópnum Svikaskáldum. Síðasta ljóðabók Flagsól var heldur ekki aðeins merkt Melkorku því hún var unnin í samstarfi við myndhöfundinn Hlíf Unu Bárudóttur. En nú stendur Melkorka ljóðskáldið ein frammi fyrir öllu. Viðfangsefni bókarinnar eru djúp og breið, allt frá minnstu einingum og lífverum yfir í plánetur sólkerfisins. Hverfa er um kerfin allt í kringum okkur, hún eru hið lífræna efni, eðlisfræðilögmál og fegurðina í hinu óræða; undrin í því sem við sjáum og heyrum alla daga en „dvelur í þögninni milli vélrænna hendinga samtímans,“ eins og segir í kápulýsingu bókarinnar. Óskar Árni Óskarsson var að senda frá sér úrval myndljóða en á ferlinum hefur myndljóðið átt stóran sess hjá skáldinu. Bókin heitir Þrjátíu og sjö skáld í mynd og kom út hjá Dimmu nýlega. Þar eru skáld, innlend og erlend í fókus. Óskar steig fram sem fullskapað myndljóðskáld árið 1997 í sérriti Bjarts og frú Emelíu: tímariti um bókmenntir og leiklist sem kallaðist Án orða. Þar mátti sjá afrakstur af frumlegri notkunar Óskars á ritvélinni þar sem kommur verða rigning, bíl verður til með þremur bókstöfum, lítið j verður hafmeyja og lítið i er sjálfur maðurinn. Viðmælendur: Melkorka Ólafsdóttir og Óskar Árni Óskarsson. Tónlist: Bragur - Tu Ha? Tu Bjö! / Frailed - Flea
Hverfa heitir nýjasta ljóðabók Melkorku Ólafsdóttur sem hefur jöfnum höndum gefið út verk í eigin nafni og með skáldahópnum Svikaskáldum. Síðasta ljóðabók Flagsól var heldur ekki aðeins merkt Melkorku því hún var unnin í samstarfi við myndhöfundinn Hlíf Unu Bárudóttur. En nú stendur Melkorka ljóðskáldið ein frammi fyrir öllu. Viðfangsefni bókarinnar eru djúp og breið, allt frá minnstu einingum og lífverum yfir í plánetur sólkerfisins. Hverfa er um kerfin allt í kringum okkur, hún eru hið lífræna efni, eðlisfræðilögmál og fegurðina í hinu óræða; undrin í því sem við sjáum og heyrum alla daga en „dvelur í þögninni milli vélrænna hendinga samtímans,“ eins og segir í kápulýsingu bókarinnar. Óskar Árni Óskarsson var að senda frá sér úrval myndljóða en á ferlinum hefur myndljóðið átt stóran sess hjá skáldinu. Bókin heitir Þrjátíu og sjö skáld í mynd og kom út hjá Dimmu nýlega. Þar eru skáld, innlend og erlend í fókus. Óskar steig fram sem fullskapað myndljóðskáld árið 1997 í sérriti Bjarts og frú Emelíu: tímariti um bókmenntir og leiklist sem kallaðist Án orða. Þar mátti sjá afrakstur af frumlegri notkunar Óskars á ritvélinni þar sem kommur verða rigning, bíl verður til með þremur bókstöfum, lítið j verður hafmeyja og lítið i er sjálfur maðurinn. Viðmælendur: Melkorka Ólafsdóttir og Óskar Árni Óskarsson. Tónlist: Bragur - Tu Ha? Tu Bjö! / Frailed - Flea
Kanadíska skáldið og fræðikonan Anne Carson er handhafi bókemenntaverðlauna Nóbels í ár. Hún er skáldlegur fræðimaður og fræðilegt skáld, verk hennar eru oft á mörkum listgreina og forma - hún vinnur í samstarfi við ýmsa listamenn úr ólíkum greinar og úr verður landamæralaus list. Ljóðin hennar eru að mörgu leyti krefjandi en ótrúlega hrífandi. Carson hefur sterk tengsl við Ísland og listlífið hér. Bókabúðin Garg við Hofsvallagötu væri ekki til ef ekki væri fyrir Anne Carson og Helga Dögg Ólafsdóttir eigandi búðarinnar segir frá því. En við fáum líka innsýn í fræðahlið Carsons og Þorsteinn Vilhjálmsson fornfræðingur veitir hana. Og við förum og hittum Max Porter, einn athyglisverðasta höfund breskra samtímabókmennta. Porter var staddur hér á landi og var haldinn viðburður í Tjarnarbíói um helgina þar sem Porter flutti eitt af verkum sínum, Allan þennan óraunverulega tíma og sat svo fyrir svörum eftir á. Við ræðum við Max Porter í lok þáttar um bókmenntir sem mælt mál, um list sem sameiningarafl og hlutverk þýðinga og margt fleira. Viðmælendur: Helga Dögg Ólafsdóttir, Þorsteinn Vilhjálmsson og Max Porter. Tónlist: Salt & Vinegar - Magnús Jóhann og Skúli Sverrisson.
Kanadíska skáldið og fræðikonan Anne Carson er handhafi bókemenntaverðlauna Nóbels í ár. Hún er skáldlegur fræðimaður og fræðilegt skáld, verk hennar eru oft á mörkum listgreina og forma - hún vinnur í samstarfi við ýmsa listamenn úr ólíkum greinar og úr verður landamæralaus list. Ljóðin hennar eru að mörgu leyti krefjandi en ótrúlega hrífandi. Carson hefur sterk tengsl við Ísland og listlífið hér. Bókabúðin Garg við Hofsvallagötu væri ekki til ef ekki væri fyrir Anne Carson og Helga Dögg Ólafsdóttir eigandi búðarinnar segir frá því. En við fáum líka innsýn í fræðahlið Carsons og Þorsteinn Vilhjálmsson fornfræðingur veitir hana. Og við förum og hittum Max Porter, einn athyglisverðasta höfund breskra samtímabókmennta. Porter var staddur hér á landi og var haldinn viðburður í Tjarnarbíói um helgina þar sem Porter flutti eitt af verkum sínum, Allan þennan óraunverulega tíma og sat svo fyrir svörum eftir á. Við ræðum við Max Porter í lok þáttar um bókmenntir sem mælt mál, um list sem sameiningarafl og hlutverk þýðinga og margt fleira. Viðmælendur: Helga Dögg Ólafsdóttir, Þorsteinn Vilhjálmsson og Max Porter. Tónlist: Salt & Vinegar - Magnús Jóhann og Skúli Sverrisson.



