Heiti potturinn | Svefnlyfjaþjóðin | Drífa Sigfúsdóttir | Aukaverkanir, ávanamyndun og leiðin út úr svefnlyfjanotkun

💊 SVEFNLYFJAÞJÓÐIN – HVAÐ GERIST ÞEGAR SKAMMTÍMALAUSN VERÐUR AÐ ÁRALANGRI VENJU? 😴
Íslendingar hafa lengi verið meðal þeirra þjóða sem nota mest af svefn- og slævandi lyfjum. Árið 2024 var notkunin hér á landi sú næstmesta meðal þeirra 34 OECD-ríkja sem skiluðu samanburðarhæfum gögnum og á síðasta ári notuðu tæplega 25.000 Íslendingar Z-svefnlyf á borð við Imovane og Stilnoct eða önnur slævandi lyf. Notkunin eykst verulega með aldri og yfir þriðjungur fólks 80 ára og eldra notaði slík lyf.
Í þessum þætti fáum við til okkar Drífu Sigfúsdóttur, sem tók virkan þátt í fræðsluverkefninu Sofðu vel á vegum Landssambands eldri borgara. Verkefnið var unnið að frumkvæði og undir forystu Önnu Birnu Almarsdóttur, prófessors við Kaupmannahafnarháskóla, í samstarfi við LEB og aðila úr heilbrigðiskerfinu. Markmiðið var að fræða fólk um svefnlyf, mögulega áhættu þeirra og aðrar leiðir til að takast á við svefnvanda.
Drífa hefur sérstaka ástæðu fyrir því að brenna fyrir þessu málefni. Móðir hennar tók svefnlyf árum saman og Drífa telur að slæving og byltur hafi átt þátt í þeirri atburðarás sem endaði með því að móðir hennar þurfti að nota hjólastól. Drífa segir að fjölskyldan hafi aldrei verið upplýst um að lyfin gætu haft slík áhrif. Sú reynsla varð henni mikil hvatning til að fræða aðra.
🎙️ Við förum vítt og breitt yfir svefnlyfjanotkun Íslendinga:
💊 Hvað gera svefnlyf í raun fyrir svefninn?
😴 Hvað gerist þegar þau eru tekin mánuðum eða jafnvel árum saman?
🧠 Við ræðum minni og vitræna getu og rannsóknir sem hafa sýnt möguleg tengsl langtímanotkunar ákveðinna svefnlyfja við heilabilun. 
🚶‍♀️ Við ræðum gríðarlega alvarlegar aukaverkanir sem geta haft sérstaklega alvarlegar afleiðingar fyrir eldra fólk.
⚠️ Hvað með þol og ávanamyndun? Hvað gerist þegar lyf sem upphaflega voru hugsuð sem skammtímalausn verða hluti af kvöldrútínunni árum saman?
💤 Er svefn undir áhrifum svefnlyfja það sama og náttúrulegur svefn?
💊 Og erum við í raun að draga úr svefnlyfjanotkun – eða er hluti hennar einfaldlega að færast yfir í önnur slævandi lyf?
Við ræðum líka hvernig hægt er að draga úr eða hætta notkun svefnlyfja á öruggan hátt, hvaða önnur úrræði eru til við langvinnum svefnvanda og hvers vegna mikilvægt er að gera slíkar breytingar í samráði við heilbrigðisstarfsfólk.
🌙 Árangurinn af Sofðu vel vekur athygli. Í könnun meðal 2.172 eldri borgara kom fram að meðal þeirra sem höfðu kynnt sér fræðsluna og notað svefnlyf áður en átakið hófst sögðust 46,4% hafa minnkað notkunina eða hætt alveg.
👉 Þáttur fyrir alla sem taka svefnlyf, eiga foreldra eða aðstandendur sem gera það – eða vilja einfaldlega vita meira um hvað gerist þegar svefnvandinn er meðhöndlaður með lyfjum til lengri tíma.
❤️ Samstarfsaðilar Heilsuhlaðvarpsins
🥩 Kjarnafæði – íslenskar kjötvörur og gömlu góðu uppskriftirnar, meðal annars lifrarpylsa og sviðasulta án óþarfa aukaefna - kjarnafaedi.is
🛒 Nettó – frábær tilboð alla daga - mikið úrval af lífrænum vörum og hollustuvörum - netto.is
🥛 Bíóbú – íslenskar lífrænar mjólkurvörur með meira af góðum fitusýrum - búskapur sem setur heilsu lífríkis jarðar í fyrsta sætið - biobu.is
🌱 Greenfit – heilsumælingar, rauðljós, súrefnisklefi, kuldaklefi með meiru - greenfit.is